Rogier Polman - UA

De oneindigheid van Polmans tekeningen

“Eigenlijk zijn mijn tekeningen nooit echt af”. Dit vertelde de Haarlemse kunstenaar, grafisch ontwerper, docent schrijver én verzamelaar Rogier Polman (Velsen, 1956) mij tijdens de opening van zijn tentoonstelling Lemniscaat in kunsthandel Kruis-Weg68.

Lemniscaat

De titel van de tentoonstelling verwijst naar het symbool, het lemniscaat, dat staat voor oneindigheid. Een eeuwige beweging zonder einde. Dit is een goede uitleg voor de werkwijze van deze veelzijdige kunstenaar: al jarenlang begint Polman elke dag met het maken van een tekening, het is een standaard ritueel geworden. Tekenen is voor de kunstenaar bijna net zo belangrijk als ademhalen.

Zelf noemt Polman zijn tekeningen ‘getekende archieven’. Zijn atelier is een soort bewaarplaats van belangrijke gegevens, gebeurtenissen of gevoelens in de vorm van werken op papier. Polman ordent ze in mappen, dozen en in kasten die door zijn hele werkplaats staan. Al is Polman vormgever van beroep, minstens één keer per jaar worden zijn tekeningen uit de lades gehaald en tentoongesteld. En gelukkig maar, want ze zijn stuk voor stuk prachtig.

Door zijn beroep als vormgever weet hij veel van verschillende technieken en materialen. Deze past hij ook toe in zijn eigen tekeningen.

Archieven van geschiedenis

Zijn inspiratie haalt hij uit de geschiedenis. Met name het interbellum spreekt hem erg aan. De periode van en tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog vormen dan ook een rode draad in zijn werk. Echter, niet het weergeven van een historische gebeurtenis staat centraal, maar juist Polmans gevoelens en gedachten bij bepaalde gebeurtenissen zetten hem ertoe zijn werken te maken. Dit geeft de tekeningen een erg persoonlijk, gevoelig en soms wat melancholisch karakter.

Een werk op de tentoonstelling toont bijvoorbeeld een zwart veld met dichte vogelkooien erop, omgeven door niets dan leegte. In het midden van het veld staat iets dat lijkt op een EHBO-tent. Met de fascinatie voor, en de interesse in, de Eerste en Tweede Wereldoorlog krijgt dergelijk werk een wat treurig gevoel.

Rogier Polman - Slagvelden

Vaak werkt Rogier aan zo’n vijftien werken tegelijkertijd; zijn oeuvre is hierdoor enorm veelzijdig en uitgebreid. Tekeningen zijn volgens hem dan ook nooit af, eerder zijn het eeuwigdurende processen die hij soms uit handen moet geven om tentoon gesteld te worden.

‘Mijn tekeningen leiden doorgaans een heel eigen leven’, aldus Polman. Precies om deze reden hebben zijn werken op papier niet echt een naam. Wanneer Rogier plots inspiratie krijgt krabbelt hij weleens iets van een tekst op een tekening. Als dit niet misstaat blijft het krabbeltje staan wat sommige werken gelijk van een titel voorziet. Zo heet de beelddrager van de tentoonstelling ‘Toon de vangst’. Op deze overwegend roodkleurige tekening is een soort onderzeeboot te zien die boven een wolkje lijkt te zweven. Onder de wolk zijn allerlei lijntjes getrokken die in een rode massa naar beneden schieten. Drie kleine woordjes in het rode geweld zeggen ‘toon de vangst’.

Een eenduidige betekenis voor het werk is er niet, de toeschouwer wordt juist uitgedaagd zelf een mening en vooral een gevoel te vormen bij het werk.

Rogier Polman - Overwegend rood

Havensteden

Rogier Polman heeft een voorliefde voor havensteden. Hij groeide op in Velsen, in een landhuis dat aan het Noordzeekanaal lag. Hier had hij uitzicht op de Hoogovens die hij nog steeds prachtig vindt. Dromer die hij was (en is) romantiseerde en fantaseerde hij rond de scheepvaartindustrie. In zijn tekeningen zijn vliegtuigen, zeppelins, onderzeeërs, mechanische wapens, vuurtorens, storm- regen- en onweersbuien, ogenschijnlijk functieloze mechanische machines en scheepswrakken, maar ook fantasiedieren, landkaarten, slagvelden en gezonken scheepswrakken het onderwerp. Dit soort machinerie in combinatie met het gevoel, de emotie en de melancholie hebben Polmans diepe belangstelling. De werken bevatten een zekere dramatiek en zijn vaak theatraal opgezet. Omdat de kunstenaar vanuit zijn eigen gedachten en emoties werkt krijgen de tekeningen een bepaalde aantrekkingskracht die niet te negeren valt.

Ondanks het feit dat Rogier liever op de achtergrond blijft werd de door Artvark georganiseerde tentoonstelling Lemniscaat tijdens de opening zeer goed bezocht. Zelfs op de warme vrijdagmiddag trokken Haarlemmers naar de kunsthandel om zelf weg te dromen bij de romantische en melancholische werken van deze bescheiden en zeer getalenteerde kunstenaar.

Heb je de tentoonstelling nog niet gezien? Ga dan zeker kijken. Lemniscaat is tot en met 7 juli 2017 te bezoeken in Kunsthandel Kruis-Weg68 te Haarlem. Voor meer informatie kun je ook de Kunstlijn Kunstagenda bekijken!